ҚЫРҒЫЗТЕСТ ЖӘНЕ ҚАЗТЕСТ ҰЛТТЫҚ ТІЛДІК ТЕСТІЛЕУ ЖҮЙЕЛЕРІНДЕ C2 ДЕҢГЕЙІН ӘЗІРЛЕУДІҢ ТҰЖЫРЫМДАМАЛЫҚ-ӘДІСНАМАЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ: БЕС ЖӘНЕ ТӨРТ КОМПОНЕНТТІ ҚҰРЫЛЫМДАРДЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ МОДЕЛІ
DOI:
https://doi.org/10.63597/UTO3105-4161.2026.7.3.011Кілт сөздер:
CEFR, C2, тілдік тестілеу, «Кыргызтест», ҚАЗТЕСТ, Ұлттық бағалау жүйесі, валидтілік, тест спецификациясы, психометриялық валидация, төрт компонентті модельАңдатпа
Зерттеудің өзектілігі Қырғызстан мен Қазақстанның ұлттық тілдік бағалау шкалаларын халықаралық тәсілдермен салыстырмалылықты және тілдердің ұлттық ерекшеліктерін сақтай отырып, ең жоғары C2 деңгейіне дейін кеңейту қажеттілігімен айқындалады. Жұмыстың мақсаты – «Кыргызтест» және ҚАЗТЕСТ жүйелері үшін C2 деңгейінің ортақ тұжырымдамалық негізін айқындау және екі операциялық модельді қарастыру: «Кыргызтест» үшін бес компонентті және ҚАЗТЕСТ үшін төрт компонентті модель. Әдіснама CEFR және CEFR Companion Volume дескрипторларын талдауды, Cambridge C2 Proficiency және Goethe-Zertifikat C2 қолданыстағы форматтарын салыстыруды, сондай-ақ Cambridge Proficiency емтиханы реформасын талдауды қамтиды. Аталған реформа нәтижесінде бес компонентті емтихан Reading және Use of English бөлімдерін біріктіру арқылы төрт компонентті форматқа өзгертілді. Сонымен қатар екі ұлттық жүйенің қолданыстағы құрылымдары негізінде конструктивті жобалау жүргізілді. Зерттеу нәтижелері C2 деңгейі C1 деңгейінен материалдың сандық тұрғыдан күрделенуімен емес, тілдік әрекеттің сапасымен ерекшеленуі тиіс екенін көрсетеді. Бұл сапа түсінудің тереңдігімен, имплицитті мағыналарды интерпретациялау қабілетімен, тілдік құралдарды дәл таңдаумен, регистрлік икемділікпен, әртүрлі дереккөздерді ықпалдастырумен, нюансты аргументациямен және өзара әрекеттесуді басқарумен сипатталады. ҚАЗТЕСТ-тің сертификаттық тестілеу форматы төрт блоктан: тыңдалым, оқылым, жазылым және айтылымнан тұрады. Лексика-грамматикалық құзыреттілікті бағалау «Оқылым» блогына енгізілген кіріктірілген тапсырмалар арқылы жүзеге асырылады. «Кыргызтест» жүйесінде бес компонентті модельдің құрамдас бөлігі ретінде «Лексика. Грамматика» дербес субтесті сақталады.
All site content, except where otherwise noted, is licensed under a 