ГЕНЕРАТИВТІ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ АДАМ ЭССЕСІН БАҒАЛАУШЫЛАРДЫ АЛМАСТЫРА АЛА МА? GPT-5.2, GEMINI ЖӘНЕ МҰҒАЛІМ БАҒАЛАУЛАРЫНЫҢ ПСИХОМЕТРИЯЛЫҚ САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУЫ

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.63597/UTO3105-4161.2026.7.3.016

Кілт сөздер:

Үлкен тілдік модельдер (LLM), GPT-5.2, Gemini, эссені автоматтандырылған бағалау, адамдық бағалаушы, психометриялық бағалау, бағалаушылар арасындағы келісім

Аңдатпа

Оқушылардың жазба жұмыстарын бағалау маңызды, алайда көп уақытты қажет ететін үдеріс болып табылады. Үлкен тілдік модельдер (LLM) және генеративті жасанды интеллект саласындағы соңғы жетістіктер мұғалімдерге эсселерді бағалауда қолдау көрсетуге мүмкіндік беретін әлеуетті шешімдер ұсынады. Бұл зерттеуде GPT-5.2 және Gemini сияқты үлкен тілдік модельдер адам бағалаушыларымен салыстырылып, олардың сенімділігі психометриялық тұрғыдан бағаланды. Барлығы 55 эссе жинақталып, төрт критерийден тұратын бағалау рубрикасы негізінде GPT-5.2, Gemini және тәжірибелі мұғалім тарапынан бағаланды. Зерттеудің мақсаты – ағылшын тіліндегі эсселерді адам бағалаушыларының, GPT-5.2 және Gemini модельдерінің бағалау нәтижелерін психометриялық тұрғыдан салыстыру, олардың бағалау сенімділігін, өзара байланысын, бағалаудағы айырмашылықтарын және бағалау рубрикасының конструктілік валидтілігін анықтау. Нәтижелер GPT-5.2 сөздік қор критерийі бойынша ең жоғары ұпайларды, ал Gemini грамматика критерийі бойынша ең жоғары ұпайларды бергенін көрсетті. Жалпы алғанда, GPT-5.2 мұғалім бағалауларымен жоғары деңгейде сәйкестік көрсетті және эсселерді бағалауда сенімді қосымша құрал ретінде пайдаланылуы мүмкін. Дегенмен, күрделі мазмұн мен контекстік ерекшеліктерді бағалау кезінде мұғалімнің кәсіби пікірі маңызды болып қала береді. Алынған нәтижелер генеративті жасанды интеллектіні ағылшын тілін шет тілі ретінде оқыту (EFL) контексінде эсселерді бағалаудың тиімділігі мен бірізділігін арттыратын қосымша құрал ретінде пайдаланудың орынды екенін көрсетеді.

Жүктеулер

Жарияланды

2026-09-28

Журналдың саны

Бөлім

ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ ЖӘНЕ БІЛІМ БЕРУДІ БАҒАЛАУДАҒЫ ИННОВАЦИЯ